Zierikzee 3 c Niels Tilanus

Esthetische zoektocht uitvoering warmbeton

Cindy Vissering, oktober 2019

Rink Tilanus architecten pasten het innovatieve warmbeton toe op hun ontwerp van het regiokantoor van Natuurmonumenten in Zierikzee. Max Rink en Niels Tilanus wensten een uitvoering waarbij de specifieke eigenschappen van warmbeton ook uiterlijk zichtbaar zijn en een natuurlijke uitstraling geven aan het gebouw. Het was een ontwikkelingspad met producenten en experts om het gewenste effect te verkrijgen.

Omdat glasschuimkorrels alleen voor dit project als toeslagmateriaal is toegepast, werd het niet via het gewone sorteersysteem van de betonmortelcentrale geproduceerd. De geëxtrudeerde glaskorrels werden als eerste in de truckmixer gedaan, waarbij de dosering door het wegen van de truckmixer voor en na de toevoeging werd bepaald. Vervolgens werd via het gewone sorteersysteem de mortel toegevoegd aan de truckmixer.

vorige

 

Karakteristieke uitdrukking

Bij de eerste proefstort kwamen de glasschuimkorrels bovendrijven en kreeg het oppervlak een grillig aanzicht. Dit beeld hebben de architecten direct omarmd omdat het een natuurlijk en robuust uiterlijk aan hun ‘steen’ in het landschap geeft. Omdat dit effect aan de niet-bekiste zijde plaatsvindt, en zij eenzelfde afwerking van het dak en de gevels wilden voor een zo monoliet mogelijk uiterlijk, is besloten om de wanden op locatie liggend te storten.

Daar waar bij ‘normaalbeton’ bij een niet geheel homogeen mengsel water komt bovendrijven, bestaat bij warmbeton het risico dat de geëxtrudeerde glaskorrels komen bovendrijven. In de tweede proefstort, op locatie, had de betonmortelproducent de homogeniteit van het mengsel beter onder controle, maar bleef het door de architecten gewenste effect van de bovendrijvende glaskorrels uit. Bij de uiteindelijke uitvoering heeft men daarom wat meer water en plastificeerders toegevoegd om het mengsel wat meer vloeibaar te maken.

Maar ook hier bleef in eerste instantie het gewenste effect uit. Omdat er bij een mengsel dat redelijk stroperig is de kans bestaat dat er gedeeltes in de kist niet opgevuld worden, is het nodig om het nog verse beton voorzichtig te trillen om te verdichten. Het trillen heeft als bijeffect dat er ontmenging plaats kan vinden. Gelukkig voor Rink Tilanus was dat ook hier enigszins het geval: de glaskorrels kwamen deels bovendrijven voor het gewenste grillige effect.

vorige

 

Bijzondere montage

Om het monoliete beeld te versterken, werden de wanden in verstek uitgevoerd. Samen met de grote uitsparingen voor de raamkaders zorgde dit voor de uitdaging om de geveldelen heelhuids te hijsen en monteren. Hiertoe is er aan de bovenzijde van de wanden een buis aan de stekeinden gemonteerd. De geveldelen zijn aan deze buis op hun plek gehesen, waarna de buis is verwijderd en de stekeinden voor de verbinding met het dak zorgen.

De geveldelen zijn wat langer dan normaal in de bekisting gebleven, om te zorgen dat door extra sterkteopbouw er minder risico van beschadiging aan de kwetsbare punt van het detail van de afgeschuinde aansluiting in verstek was.

De sterkteontwikkeling van dit niet-standaardmengsel is nauwkeurig gemonitord door met de stort ook een aantal proefkubussen te maken, die in de loop van de tijd getest zijn op druksterkte. De sterkteontwikkeling verliep naar verwachting en leverde dus geen problemen op voor de montage en/of constructieve veiligheid.