Header2 1000 Museum

Sculptuur aan de skyline

One Thousand Museum, Miami

Kirsten Hannema, februari 2021

In de Amerikaanse kuststad Miami bouwde Zaha Hadid Architects een wolkenkrabber met een uitwendig skelet van beton: One Thousand Museum. De naam verwijst naar het adres, 1000 Biscayne Boulevard, pal tegenover het Museum Park. Aan dat park met zijn grote musea wilden de ontwerpers een ‘kunstwerk’ toevoegen: een superdeluxe appartementencomplex in de vorm van een 210 m hoge sculptuur.

Het was de unieke locatie, met grandioos uitzicht over het park en de Biscayne-baai, die de ontwikkelaar ervan overtuigde dat hier niet zomaar een woontoren moest komen. In plaats van zo veel mogelijk (kleine) wooneenheden te maken – het geijkte verdienmodel – besloot hij om op een hoger segment in te zetten. Het gebouw omvat 83 royale appartementen, twee zwembaden, fitnessruimte, een sky lounge én een helikoperplatform op het dak. Prijzen: vanaf 6 miljoen dollar voor een huis van 427 m2. Daarvoor verwacht je ook iets speciaals.

vorige

 

Skeletstructuur

De uitwendige skeletstructuur die de basis vormt voor het ontwerp van Zaha Hadid Architects, biedt meer dan een spectaculair beeld. Door de constructie buiten de woningen te ‘duwen’, hebben de ontwerpers open ruimtes en balkons met bijna geen kolommen en tussenwanden gecreeerd, waarin de bewoners genieten van onbelemmerd uitzicht. De toren omvat een variatie aan woningtypen. Onderin zijn tweelaagse town houses gemaakt die elk een halve verdieping beslaan, net als de appartementen daarboven, voorzien van royale hoekbalkons. Vanaf de elfde etage beslaat elk huis een etage met een frontaal balkon gericht op de baai. De skeletstructuur volgt deze indeling; op straatniveau staat de toren op een ‘tweeledig’ basement van waaruit het beton in twee vloeiende lijnen omhoog loopt, langs de hoekbalkons en de woningscheidende wanden, waarna ze richting de top van de toren uiteen bewegen tot een opengewerkte structuur.

Zaha Hadid Architects, opgericht door de Brits-Iraakse sterarchitect Zaha Hadid (1950-2016), staat bekend om het gebruik van vloeiende vormen, waarbij gezocht wordt naar een synthese van constructie en architectuur, en met nieuwe technieken architectonische grenzen verlegd. Het bureau werkt graag met beton, vanwege zijn ‘kneedbare’ karakter. Voor het Phaeno Science center in het Duitse Wolfsburg (2005) ontwikkelden de architecten individueel vervaardigde betonnen gevelelementen; voldoende om negen voetbalvelden mee te bedekken. Hadid’s overheidsgebouw in Montpellier (2012) kreeg een gestroomlijnde gevel van prefab beton.

vorige

 

Hybride constructie

Voor One Thousand Museum koos het ontwerpteam een hybride oplossing; 5.000 geprefabriceerde elementen van glasvezelbeton (Glass Fibre Reinforced Concrete of GFRC-elementen) vormen de bekisting voor de dragende betonconstructie. De in de fabriek vervaardigde 3D-elementen worden samengeklampt tot een mal waarin wapeningsstaal is geplaatst voordat hij wordt volgegoten met zelfverdichtend beton. De GFRC-elementen blijven zichtbaar als afwerking van zowel het ex- als interieur.

De methode biedt verschillende voordelen ten opzichte van in het werk gestort beton. De ingewikkelde geometrie kan zeer precies en vloeiend gemaakt worden, zonder risico op gietfouten op het werk. Het werkt sneller; de bouwtijd van het uitwendige skelet werd gereduceerd met zes maanden. Met behulp van een 3D-ontwerpmodel werkten de architecten nauw samen met de leverancier, die de houten mallen vervaardigde met computergestuurde robots. Het glasvezelbeton wordt in de mallen gegoten, waarna de betonpanelen - als puzzelstukken genummerd – zijn verscheept voor plaatsing. Door de precieze werkwijze is minder materiaal nodig en ontstaat minder bekistingsafval. Door de betonelementen in porties - steeds een aantal etages - per container te verschepen, hoeven ze niet op locatie opgeslagen te worden, wat het risico op beschadiging beperkt.

Taciliteit

One Thousand Museum is het eerste gebouw ter wereld dat op deze schaal met deze bouwmethode is gemaakt. Eerder deden de architecten al onderzoek naar deze bouwtechniek voor een project in Cairo - dat uiteindelijk niet doorging. Samen met leveranciers hadden ze al 1:1 mock-ups gebouwd van 1,5 verdieping om de prefab-elementen te testen. Ze legden contact met de leverancier in Dubai, en bezochten een productieplaats in Shenzen om het volgieten van de betonnen mallen te testen; het resultaat overtuigde.

Om de juiste vorm, kleur en afwerking van het glasvezelbeton te bepalen, werkten ze met de leverancier aan meer proefstukken die ook buiten de fabriekshal werden bestudeerd. Het moest niet op glanzend plastic of metaal gaan lijken, en in het felle zonlicht van Miami niet té wit ogen; de architecten wilden het beeld en de tactiliteit van het beton behouden. Ze kwamen uit op een witgrijze kleur beton die glad en mat is afgewerkt.

11 1000 Museum Miami Hufton Crow One Thousand Museum is afgewerkt in een witgrijze kleur beton die glad en mat is (foto: Hufton+Crow)

 

26 uur gieten

Alle begin is moeilijk, en dat geldt ook voor 1000 Museum. Zo moest voor de fundering tot 52 meter diep geboord worden, mede vanwege de hoge windbelasting tijdens het orkaanseizoen. Het lastigste onderdeel was het basement, zegt projectarchitect Chris Lepine. Niet omdat het moeilijker te maken was dan de rest van het gebouw, maar vanwege de tijdsdruk - en tijd is geld. Het transport van de panelen vanuit Dubai vormde een risico voor de planning; bij vertraging zou de bekisting voor de constructie ontbreken en de bouw dus stil liggen. Daarom besloot de opdrachtgever om de constructie van de onderste 15 verdiepingen op een traditionele manier in het werk te storten, ook omdat deze meer risico loopt op beschadiging en vervuiling tijdens de bouw. Ruim 7.000 m3 beton (zo’n 1.000 gevulde truckmixers) werd in een 26 uur durende sessie gestort. De betonvezelpanelen voor dat deel zijn nadien rond de draagconstructie aangebracht. Voor alle hogere verdiepingen zijn de panelen gebruikt als permanente bekisting annex afwerking.


vorige

 


Helemaal bovenin het gebouw gaat de draagstructuur in een vloeiende beweging over in een kelkvormige binnenruimte met het panoramazwembad en de skylounge. Deze ruimte is verrijkt met een decoratieve 3D-wand gemaakt van glasvezelgips; het bladachtige patroon is afgeleid van de vorm van het exoskelet.

vorige

 

Zaha’s landmark

Zaha Hadid overleed in 2016, in Miami - haar tweede thuisstad. Het basement was op dat moment af, en ze was thrilled om ‘haar’ landmark aan de skyline te zien verrijzen, vertelt Lepine. ‘We voelden de verantwoordelijkheid om het goed af te maken, en ik denk dat dat gelukt is.’ Komend vanaf het strand rij je over de McArthur freeway richting de stad, waarbij in de bocht van de weg het gebouw zich plots van alle kanten toont. Lepine herinnert zich hoe tegen het eind van de bouw een medewerker van het opdrachtgeversteam op de bouw arriveerde, en vertelde dat hij net getuige was geweest van een auto-ongeluk - gelukkig viel de schade mee. Wat er gebeurd was? De bestuurder zat naar de toren te kijken.

Projectgegevens One Thousand Museum, Miami

Architect:

Zaha Hadid Architects

Ontwerp:

Zaha Hadid en Patrik Schumacher

Projectleider:

Chris Lepine

Projectteam:

Alessio Constantino, Martin Pfleger, Oliver Bray, Theodor Wender, Irena Predalic, Celina Auterio, Carlota Boyer Competiton Team: Sam Saffarian, Eva Tiedemann, Brandon Gehrke, Cynthia Du, Grace Chung, Aurora Santana, Olga Yatsyuk

Lokaal architect:

O'Donnell Dannwolf Partners

Constructeur:

DeSimone Consulting Engineers

Windtunneladviseur:

RWDI

Bouwperiode:

Ontwerp: 2012
Start bouw: 2015
Oplevering: 2020