2016226 OS N175 website lr3
Veilig
PROJECTEN

Veilig onder water dineren

Restaurant Under, Lindesnes (Noorwegen)
OPDRACHTGEVER:
Lindesnes Havhotell (Stig Ubostad en Gaute Ubostad)
GEBRUIKERS:
Restaurant Under en wetenschappelijk onderzoekers
ARCHITECT:
Snøhetta
PERIODE ONTWERP:
Ontwerp 2016
Start bouw 2018
Oplevering 2019
TOTAAL VLOEROPPERVLAK:
495 m² bruto
CONSTRUCTEUR:
Asplan Viak AS

Auteur: Barbara Heijl

Vijf meter onder de zeespiegel dineren? Dat kan in Under, het eerste onderwaterrestaurant van Europa in Lindesnes, Noorwegen, ontworpen door architectenbureau Snøhetta. Ook voor maritiem onderzoek biedt het gebouw nieuwe mogelijkheden. Een waterdichte betonnen schaal vormt het casco. Het beton is in het werk gestort nabij de locatie en met behulp van een hijskraanschip naar de zeebodem gedrukt en verankerd.

Onderzee diner

5 m onder de zeespiegel dineren? Dat kan in Under, het eerste onderwaterrestaurant van Europa in Lindesnes, Noorwegen, ontworpen door architectenbureau Snøhetta. Ook voor maritiem onderzoek biedt het gebouw nieuwe mogelijkheden. Een waterdichte betonnen schaal vormt het casco. Het beton is in het werk gestort nabij de locatie en met behulp van een hijskraanschip naar de zeebodem gedrukt en verankerd.

Restaurant Under Bovenaanzicht
Restaurant Under Exterieur
Restaurant Under Bovenaanzicht
Restaurant Under Exterieur

Gevormd door golven

Het bouwvolume is 34 m lang en 15 m hoog en wordt door architectenbureau Snøhetta vergeleken met een gezonken periscoop. Omdat de entree 3 m boven de zeespiegel ligt en de eetzaal 5 m eronder, is het gehele volume ongeveer 20 graden gekanteld. De betonnen schaal kan grote druk en schokken in de branding weerstaan. De constructie is berekend op onder meer golfbelasting, ijskrachten, getijden, sneeuw, wind en grote temperatuurschommelingen in FEM-design. De golfbelasting was maatgevend voor de constructie. De ronde randen van het gebouw komen voort uit deze berekeningen. Ze zorgen ervoor dat de golven in twee richtingen breken.

Restaurant Under Interieur
Restaurant Under Doorsnede
Restaurant Under Interieur
Restaurant Under Doorsnede

Betonnen rif

Aan de onderzijde van de betonnen buitenschaal zijn ogen ingegoten ter verankering van het casco. Het schoonbeton boven de waterlijn is bekist met ruw bezaagd, Noors naaldhout. De nerven van het hout lopen parallel aan de betonnen schaal en versterken het beeld van de kanteling. Het betonoppervlak onder water is met betonplex uitgevoerd.

Restaurant Under Header

Het beton voldoet aan sterkteklasse C45/55 (fck, cube = 55 MPa). Er is een standaard FA-cement (cement met vliegas) gekozen om de hydratatiewarmte van het betonmengsel te beperken. Ook zijn superplastificeerders toegevoegd voor de verwerkbaarheid. Het mengsel is zelfverdichtend.

Restaurant Under Bouwdok

Gaten vullen

De betonnen buitenschil heeft boven de vloedlijn een dikte van 400 mm en daaronder 500 mm. In de gietnaden is zwelband van natriumbentoniet aangebracht. Om de centerpengaten van de bekisting waterdicht te maken, zijn kunststof afstandsbuizen ingestort met een conisch uiteinde. De buitenzijde van deze profielen is opgeruwd voor een goede betonhechting. Na het verwijderen van de centerpennen zijn deze buizen vol gespoten, afgedicht met bijbehorende plug en gepleisterd. Voor het geval er zeewater tussen de kunststof buizen en het beton zou dringen, is om het midden van de profielen een extra mantel aangebracht die eventuele capillaire werking tegengaat.

Restaurant Under Bouwfase

Werk onder water

Onder water is eerst een stalen paalfundering aangebracht, daarop is een prefab betonnen bodemplaat bevestigd. In de plaat zit een sparing ter plaatse van het contactvlak met het betonnen casco, daaromheen steken draadstangen uit het beton.

Met behulp van een hijskraanschip is het casco naar de exacte locatie verplaatst en is het ponton verzonken, zodat het geheel ging drijven. In het casco zijn plastic waterreservoirs gevuld om het geheel gecontroleerd te laten zakken. Duikers hebben de ogen over de draadeinden geleid en vastgeschroefd. Daarna zijn de watertanks leeggepompt en konden de inbouwwerkzaamheden van start gaan. De bouw heeft in totaal iets meer dan een jaar in beslag genomen.

Restaurant Under Tewaterlating

Ook interessant

uitgelicht