Bekkering Adams architects FTO DS School Campus Peer 1292181016

Scholencampus Panhoven, Peer (B)

Ontwerp voor scholing, sport en spel

Juliette Bekkering, juni 2019

De Scholencampus in het Belgische Peer omvat een basisschool, een middelbare school, een sportcomplex en een internaat en heeft een omvang van circa 18.000 m2. Het project, ontworpen door Bekkering Adams Architecten, is vormgegeven als een landschappelijk ensemble, waarbij de sportvelden, speelpleinen en een openbaar park integraal onderdeel uitmaken van de campus. De groene ruimte in het hart van het gebied is publiek en na schooluren vrij toegankelijk. Rondom dit groene hart zijn de gebouwen gegroepeerd. Een doorlopende pergola die ook fungeert als overdekte speelplaats schermt de schoolterreinen af van het park. Door de schakering van gebouwen, overdekte speelpleinen, en buitenruimten is een divers speel- en leerlandschap ontstaan , met ruimte voor een scala aan activiteiten. De campus is gelegen in de directe nabijheid van het centrum van Peer. Het groene middengebied is openbaar toegankelijk, waardoor de campus een meerwaarde voor de stad is.

vorige

 

De volumes zijn uitgewerkt als een sculpturaal ensemble, waarbinnen elk gebouw een eigen identiteit met een karakteristiek silhouet heeft. De materialisering en detaillering zijn zowel robuust als verfijnd. De structuur van de gebouwen is flexibel van opzet, met gemeenschappelijke ruimtes voor bijeenkomsten, leercentra en verschillende vormen van onderwijs. De speciale en gezamenlijk te gebruiken ruimtes zoals de centrale hal of de polyvalente ruimte zijn vormgegeven als krachtige ruimtes die in materiaal, kleur en lichttoetreding de dragers van het gebouw zijn. Ze zijn uitgewerkt als expressieve accenten die het gebouw verankeren in de omgeving. Een belangrijke component van het plan is de duidelijke zonering van de gebouwen waardoor meervoudig gebruik mogelijk is en de campus zowel overdag als ’s avonds te gebruiken is. Hierdoor wordt de campus verankerd in de sociale en ruimtelijke structuur van Peer.

Betoncollage: 24/7 learning campus in Peer

Architectuur is niet denkbaar zonder het te plaatsen in een stedelijke context. Elk gebouw kan de openbare ruimte een boost geven en in de opgave voor openbare gebouwen ligt de uitdaging om het gebruik van het geheel aan gebouwen en de openbare ruimte te vergroten, zodat het ensemble 24/7 gebruikt kan worden door veel verschillende doelgroepen.

In het project voor de leercampus was het vormgeven van de openbare ruimte een belangrijk deel van de opgave. Het ging niet alleen over de schoolgebouwen zelf, maar ook over een scala aan sportvoorzieningen, speelpleinen, overdekte speelpleinen en een openbaar park.

De opbouw van het plan anticipeert daarin en als verschillende lagen, als een collage, zijn de diverse publieke domeinen vormgegeven. Het plan bestaat uit vier gebouwen die los van elkaar staan, maar door verschillende gebruikers gebruikt moeten kunnen worden: overdag een thuis voor kinderen van verschillende leeftijden, 's avonds door de gemeenschap, avondonderwijs en muzieklessen, de woonruimte van de kostschool en de diverse sportverenigingen die gebruik maken van de sportcomplex, en als laatste het park dat een groene plek is voor de gemeenschap.

Een groot component in het programma was de overdekte speelplaats. Deze vormt de rode draad in het ontwerp en verbindt als een lange pergola de twee scholen, basisschool en middelbare school, met elkaar.

Afwegen van mogelijkheden

Ontwerpen is een integraal proces van afwegen van mogelijkheden. Door aspecten inzichtelijk te maken en er wegingsfactoren aan toe te kennen, kan men de opties zorgvuldig tegen elkaar afwegen.

Voor het ontwerp van de middelbare school was het aspect duurzaamheid van groot belang voor de opdrachtgever, met name de flexibiliteit. Niet alleen voor het gebruik, maar ook voor de toekomstige invulling van het gebouw met eventuele andere functies. Van meet af aan is dan ook besloten om maximaal in te zetten op een logische en heldere constructieve opzet op een vast raster van 8,1 x 8,1 m. Dit raster leende zich perfect om een vlakke plaatvoer te maken die tegemoetkomt aan de gevraagde flexibiliteit.

Dit betekent concreet:

• vrije indeelbaarheid in beide richtingen van het gebouw (verplaatsbaarheid lichte scheidingswanden), zowel tijdens de bouw als bij mogelijke toekomstige aanpassingen;

• vrije doorvoer van kanalen door het ontbreken van onder de vloeren uitstekende balken;

• relatief weinig kolom-obstakels bevorderen een beperkte belemmering.

Iconische betonnen sculpturale kolommen

Om het publieke domein en de verschillende speelpleinen met elkaar te verbinden, worden alle gebouwen gekenmerkt door een aantal architecturaal vormgegeven kolommen in de gevels. Deze iconische sculpturale kolommen zijn uitgevoerd in prefab beton. Enerzijds om de snelheid van bouwen te bevorderen, anderzijds om extra (onderhouds)kosten naar brandwerendheid toe te vermijden.

In de compositie vormen de kolommen de ankerpunten die het maaiveld visueel met elkaar verbinden. Ze stutten de grote overkragingen en vormen ook een soort objecten die meedoen in de vormgeving van de openbare ruimte. Hun grote schaal heeft een vervreemdend effect en maakt dat zij zowel gezien kunnen worden als oversized kolommen, herkenningspunten of meubels/speelobjecten die de openbare ruimte afbakenen.

De paden van het complex zijn ook uitgevoerd in beton, evenals de randen van de pergola en de bankjes en zitplekken opgenomen in de hardstenen plint van het gebouw. Hierdoor heeft het hele maaiveld eenzelfde uitstraling en vormt het complex aan gebouwen één geheel en is het verknoopt met de openbare ruimte. De bovenbouw van de gebouwen is uitgewerkt in metselwerk.

De esthetische eisen die aan het beton van de kolommen worden gesteld, zijn uiteraard van groot belang. Om de uitvoering en beoordeling eenduidig vast te leggen is gebruikt gemaakt van CUR-Aanbeveling 100 Schoonbeton. Specifiek dienden deze kolommen te voldoen aan beoordelingsklasse B1, zonder centerpennen en grijstint A. Dit is de lichtste grijstint zonder toepassing van wit cement.

Op het eerste gezicht lijkt het alsof de sculpturale kolommen allemaal een verschillende vrije vorm hebben. Door de architect is echter al vanaf de start rekening gehouden met de maakbaarheid. De kostprijs wordt namelijk in grote mate bepaald door de bekisting.

vorige

 

Dankzij deze opzet werd het mogelijk om bepaalde bekistingen te hergebruiken en is er door de aannemer zelfs besloten om de kolommen te prefabriceren, hetgeen de kwaliteit van de uitvoering alleen maar ten goede is gekomen.

Projectgegevens Scholencampus Panhoven, Peer (B)

OPDRACHTGEVER

DBFM Scholen van Morgen, Stad Peer

ARCHITECTEN

Bekkering Adams Architecten
Monica Adams, Juliette Bekkering

ONTWERPTEAM

Frank de Vleeschhouwer, Zuzanna Kuldova, Perry Klootwijk, Esther Vlasveld, Edwin Nipius, Pia Fischer, Stefania Masuino, Magdalena Strak, Philip Mannaerts, Jan Pieter Bos, Frank Venhorst

LANDSCHAPSONTWERP

B+B Stedebouw en Landschapsarchitectuur

TOTALE OMVANG

18.000 m2

PERIODE

Ontwerp 2011-2013;
Start uitvoering 2014;
Oplevering 2016-2017.

Overzicht sculpturale kolommen

LEVERANCIER PREFAB BETON

Preton, Zolder

CONSTRUCTEUR ONTWERP

ABT België

CONSTRUCTEUR UITVOERING

Fraeye & Partners

ZELFVERDICHTEND BETON

Betoneis vanuit constructeur uitvoering C30/37

Geen lichte toeslagen toegevoegd omdat het zelfverdichtend beton al licht van kleur is

BETONMENGSEL

In de masse gehydrofobeerd

NABEHANDELING

Kolommen zijn op een later moment in het werk met antigraffiti-coating behandeld

SCULPTURALE KOLOMMEN

Liggend gestort;

Hoeken zijn afgeschuind door gebruik te maken van 15 mm hoeklatjes in de kist;

Kolommen zijn in het werk aangegoten aan de in het werk gestorte hoofddraagconstructie;

Hijsogen zijn zoveel mogelijk uit het zicht geplaatst;

Kolommen hebben een dikte van 3500 mm (met uitzondering van de kolom bij de hoofdentree van het Internaat, die is 210 mm);

Afmeting grootste kolom, entree sporthal: 6 m breed, 3,5 m hoog (was ook de max naar hoogte en gewicht in verband met transport).